Soldaat Gerardus Wilhelmus Cloosterman Wijchen 25 jaar
Dienstplichtig Soldaat 1-I-8 RI
Geboren 18 juli 1914 te Heumen
Gesneuveld 12 mei 1940 op de Grebbeberg
Begraven Militair Ereveld Grebbeberg Rij 1 graf 31
Woonplaats ten tijde van sneuvelen; Woeziksestraat C116 te Woezik
Bron: Francina Tychon-Cloosterman (nicht) Gerard (Grad) Cloosterman (neef) en Anneke Veels-Cloosternan (nicht), Jos Straten (zoon van Jan Straten vriend van Grad Cloosterman). www.grebbeberg.nl
Gerardus Wilhelmus (Grad) Cloosterman zoon van Wilhelmus (Wim) Cloosterman en Francina Cloosterman – Dinnissen. Grad komt uit een familie met 7 kinderen waarvan hij de oudste is.
- Richard Hendrikus 16-10-1916
- Johannes Martinus 10-4-1918 overleden 17-5-1919
- Petronella Willhelmina 1919 overleden 5-9-1920
- Johannes Martinus (Jo) 3-4-1921 overleden 12-11-1980
- Petronella Wilhelmina (Nellie) 19-06-1922 overleden 29-6-2011
- Theodorus Franciscus (The) 19-11-1923
De ouders van Grad trouwen op 15 mei 1913 en op 18 juli 1914 wordt hun eerste kind Gerardus Wilhelmus (Grad) geboren. Ze wonen op dat moment in Malden (gemeente Heumen) aan de Broekkant 81. Deze woning bestaat nog steeds. Tussen 1922 en 1923 verhuist de familie Cloosterman naar de Woeziksestraat C116 te Woezik waar Theodorus Franciscus (The) de jongste broer van Grad op 19 november 1923 wordt geboren. Een broertje en een zusje zijn voor hun eerste levensjaar helaas overleden waardoor het gezin uit pa, ma, vier jongens en een meisje bestaat. Grad is de oudste van het stel en wordt op 18-jarige leeftijd op 31 augustus 1932 opgeroepen voor militaire dienst. Hij wordt dienstplichtig soldaat bij het I Bataljon 1e Compagnie 8e Regiment Infanterie. Na 2 jaar op 17 juli 1934 gaat hij met groot verlof en gaat als boer aan de slag op de boerderij van zijn vader. Het is de bedoeling dat deze boerderij later door Grad, omdat hij de oudste is, wordt overgenomen.
Het zijn roerige jaren de jaren dertig. In Duitsland is Adolf Hitler aan de macht gekomen en het ziet er naar uit dat er wel eens oorlog kan komen. Om die reden wordt Grad op 25 augustus 1939 net als 300.000 andere militairen gemobiliseerd. Hij moest zich melden bij de Willem III kazerne te Arnhem alvorens een mars van 25 kilometer te gaan lopen naar de Grebbeberg.
Hij komt terecht in de omgeving van Rhenen. De eerste 5 maanden van zijn mobilisatie wordt Grad ingekwartierd bij de familie Crum. Die hadden hun woning vlak bij de Grebbesluis onder aan de Grebbeberg.
Grad vervulde daar samen met een andere militair de functie van oppasser/verzorger voor de twee paarden van de Regimentscommandant Luitenant kolonel Hennink (MWO). Deze twee paarden moesten dagelijks bereden en verzorgd worden. Een taak die aan Grad wel toevertrouwd was. Hij had veel verstand van paarden en dieren in het algemeen. Lt Kol. Hennink (MWO) heeft de oorlog in krijgsgevangenschap overleefd maar zijn wens was om na zijn overlijden bij zijn mannen op de Grebbeberg begraven te worden.
Op 8 juni 1948 overlijdt hij te Amsterdam en wordt volgens zijn wens begraven op de Grebbeberg
Tijdens de mobilisatie periode raakt Grad bevriend met Jan Straten afkomstig uit Wijchen. Jan is van de lichting 1937 en is 5 jaar jonger dan Grad Deze vriendschap is wellicht ontstaan omdat beider relaties Annie en Pieta van Haren zussen zijn van elkaar.
Het kan ook dat Jan en Grad elkaar al kenden alvorens de zusjes van Haren in beeld kwamen. Hoe het ook zij Grad en Annie zijn van plan om in 1940 nog met elkaar te trouwen.
Op 10 mei vallen de Duitsers Nederland binnen en nemen de soldaten van het 8e Regiment hun stelling, op en voor de Grebbeberg, in. Grad maakte deel uit van de 1e sectie welke drie gevechtsgroepen had van ieder 12 man en een groepscommandant.
Hij lag in het Hoornwerk met zijn groep die uit 12 man en een Sergeant bestond. Zijn sectiecommandant was Reserve Luitenant C.A. Niemantsverdriet. Onbekend is wie zijn groepscommandant was. Van de drie groepscommandanten zijn er twee gesneuveld.
De groep van Grad had de opdracht om de Grebbesluis te bewaken en te verdedigen. Op 11 mei kreeg zijn compagnie te maken met storingsvuur van Duitse artillerie. Rond middernacht werd door de Nederlanders de Grebbesluis opgeblazen met de bedoeling om het voorterrein onder water te zetten.
Echter door de lage waterstand bleef het grootste gedeelte van het gebied droog. Verbindingen waren er niet meer waardoor contact onderling en met de hogere leiding niet meer mogelijk was. De eenheid van Grad was, net als vele anderen, op zichzelf aangewezen zonder te weten wat er om hen heen gebeurde met als gevolg dat op ieder geluid en iedere beweging in het voorterrein werd geschoten. Wat inhield dat de toch al niet grote munitievoorraad werd gekannibaliseerd, met als gevolg dat op 12 mei niet veel meer te verschieten viel.
Op zondagmorgen 12 mei werden de 1e en 2e sectie hevig beschoten door de Duitse artillerie vanuit Wageningen. Kort daarna, ca. 12.30 uur, viel III./SSDF (3e SS Regiment “Der Fuhrer”) met twee compagnieën aan en brak zonder al te veel weerstand dwars door het centrale deel van het Hoornwerk door richting Grebbesluis. Aanvankelijk liet de SS de gepasseerde verdedigers van het Hoornwerk vooral links liggen en stootte door naar de Holle Weg. Later werden de overgebleven verdedigers op het Hoornwerk krijgsgevangen genomen.
Van hen werd een deel gedwongen ingezet om Duitse gewonden en geschut te versjouwen, vaak richting front zo ook Grad. Dat gebeurde open en bloot, zodat menig gevangene en helaas ook Grad die samen met soldaat Claassen een Panzer Abwehr Kanone (PAK) moesten meetrekken, door Nederlands vuur vanuit de Nederlandse frontlijn op de Grebbeberg, alsnog sneuvelde.
Vier dagen na zijn sneuvelen werd Grad’s lichaam op 16 mei 1940 gevonden op de hoek van de Griftdijk met de straatweg Rhenen – Wageningen, aan de zuidzijde van die straatweg. Gezien de vindplaats ten opzichte van zijn stelling werd Grad al vrij snel dodelijk getroffen.
Hoe de ouders van Grad op de hoogte zijn gebracht van zijn sneuvelen is onduidelijk. Annie van Haren, de verloofde van Grad, kreeg het voor zover bekend van Grad’s moeder te horen dat haar verloofde gesneuveld was. Hierbij raakte ze zo van streek (hysterisch) dat door het stampen met haar voeten op de grond haar schoenen kapotgingen.
Het graf van Grad met krans. (Mei 1940) Zijn helm en bajonet zijn op het graf gelegd. Kruis ornament markeert het graf van Grad. Deze is door familie geplaatst en is later vervangen door een standaard grafsteen namens het Rijk.
Voor de familie Cloosterman ging ondanks het zware verlies van Grad het dagelijkse leven verder. Zo goed en zo kwaad als het ging werden de werkzaamheden op de boerderij voortgezet.
De familie werd onaangenaam verrast toen The een oproep kreeg voor de arbeitseinsatz. Net als vele anderen weigerde The om hier gehoor aan te geven. Een bezoek van de Duitsers aan de boerderij bleef dan ook niet lang uit. The die ze op tijd had zien aankomen of op tijd gewaarschuwd was had zich inmiddels verstopt in de schuur onder het hooi. De Duitsers doorzochten de hele boerderij ook de schuur.
Ze hadden hun bajonet op hun geweren geplaatst waarmee ze verwoed in het hooi staken. De moeder van Grad hield haar adem in. Ze zou toch niet weer een zoon verliezen door de Duitsers met hun bajonetten? Gelukkig werd The niet geraakt of gevonden en kon hij, nadat de Duitsers vertrokken waren opgelucht onder het hooi vandaan komen.
Annie van Haren heeft uiteindelijk een nieuwe liefde gevonden en is in het huwelijksbootje gestapt met Jo Soetekouw uit Beneden Leeuwen. Ze kregen geen kinderen.
De boerderij is door Grad’s broer Jo overgenomen. Francina de moeder van Grad overleed op 73-jarige leeftijd op 20 maart 1953. Pa (Wim) is tot aan zijn dood 3 juni 1962 bij Jo en zijn gezin op de boerderij blijven wonen.
De ouders van Grad in 1938. Francina en Wim.
Overzichtskaart Hoornwerk 1-I-8RI Grebbeberg
- Anneke Veels-Cloosterman
- Gerard (Grad) Cloosterman
- Francien Tychon-Cloosterman
Jaarlijks wordt er door de familie nog een bezoek gebracht aan de Grebbeberg en een bloemetje gelegd bij het graf van Grad.
