Hawker Tempest , NV981, SA-A

486 Sqn

25 maart 1945 Balgoij

Flight Sergeant William Arthur (Bill) Kalka. “Wackie”

F/Sgt William Arthur (Bill) Kalka, van de Royal New Zealand Air Force, is op zondag 25 maart 1945, na een missie in Duitsland op de terugweg naar Vliegbasis Volkel waar hij gestationeerd is. Een van zijn mede vliegers is Flight Officer Jim Sheddan.

Jim Sheddan verteld: “Wacky” en ik waren bezig een Duits transport te beschieten net achter het front, toen er twee lichte Duitse vliegtuigen verschenen. Toen die ons zagen, gingen ze laag vliegen in de hoop dat de lichte FLAK (luchtafweer) ons zou verjagen. Alleen een idioot zou in zulke omstandigheden een aanval inzetten, maar de gedachte aan persoonlijk gevaar kwamen nooit in ons op. Wat gebeuren moest, was dat deze vliegtuigen neergeschoten moesten worden. Twee van de snelste jagers van de RAF, die in staat waren meer dan 400 mijl per uur te vliegen en die bewapend waren met vier twintig-millimeter-kanonnen, tegen twee langzame en ongewapende vliegtuigen; het zou een paardenrace zijn met maar een paard moeten zijn, maar het liep anders af dan wij hadden verwacht. De Duitse vliegtuigjes vlogen laag boven de grond, daar waar het terrein maximale bescherming bood. Toen we in schietpositie kwamen, draaiden ze onwaarschijnlijke korte bochten en voor ons was het onmogelijk om ze in het vizier te houden en te schieten. Uiteindelijk raakten we er een kwijtdier waarschijnlijk ergens in een geschikt veld geland was of zijn voordeel had getrokken van de terreingesteldheid, zodat wij hem niet konden observeren. De eigenlijke oplossing voor ons probleem was dat “Wacky” ons overgebleven slachtoffer draaiende moest zien te houden, terwijl ik een grote bocht zou maken om met mijn toestel zo in positie te komen dat hij door mijn vuurlijn zou vliegen. Toen mijn kogels de bovenkant van zijn vleugels raakten, was het een combinatie van kogels en wind die het linnen ervan af trok en in een fractie van een seconde was het alsof de vlieger in het midden van een bos stokken zat.

Plotseling riep “Wacky” over de radio dat zijn toestel geraakt was door grondvuur en dat hij probeerde om naar huis te vliegen of in ieder geval naar onze eigen linies om eruit te springen. “Wacky” was een paar dagen van tevoren ook al gesprongen en had daar zoveel plezier in gehad, dat hij zij dat hij het bij de eerste de beste gelegenheid weer zou doen. We klommen naar ongeveer 3000 voet (1000 meter) en zijn vliegtuig scheen heel normaal te vliegen “Wacky” was de baas in zijn eigen vliegtuig. Ik wilde hem onder geen beding adviseren om een landing uit te voeren”.

Snel is duidelijk dat Kalka wegens besturingsproblemen niet in staat is zijn vliegtuig op de thuisbasis, vliegbasis Volkel, aan de grond te zetten. De vluchtleiding geeft hem opdracht in noordelijke richting (Balgoij) te gaan vliegen en het toestel per parachute te verlaten. Bill “Wacky” Kalka wacht met springen tot zijn toestel niet meer boven bewoond gebied vliegt. Met Wijchen in zicht maakt “Wacky” zich gereed om uit het vliegtuig te springen. Jim Sheddan vervolgt;

“Het zien gebruiken van een parachute door een van onze eigen mensen was een nieuwe ervaring voor mij en ik ging naast hem vliegen om niets te missen van het hele gebeuren. “Wacky” scheen de juiste procedure uit te voeren. Hij wierp de kap af en zat in een open cockpit. Van de plaats waar ik vloog, zag ik dat hij van het hele gebeuren genoot. Hij grinnikte en zwaaide met zijn gehandschoende hand naar me en ging toen over de rand van de cockpit op de wijze waarop een zwemmer de hoge springplank verlaat. Ongelukkig genoeg vloog ik aan de rechterkant van hem, terwijl hij links het toestel verliet. “Wacky” werd voor mij even onzichtbaar tot hij achter het vliegtuig weer tevoorschijn kwam. Hij tuimelde door de lucht tot zijn parachute openging en hij op en neer begon te slingeren. Het was zaak voor mij om gas terug te nemen tot een snelheid net boven het punt van overtrekken en ik probeerde wat dichterbij te komen om hem eens goed te bekijken. Maar nu was zijn glimlach verdwenen en er was geen gezwaai met zijn hand. Hij scheen daar alleen maar te hangen en was zich niet bewust van mijn aanwezigheid. Ik dacht aan de verlofdagen die we in Londen hadden doorgebracht. De meeste van ons probeerden om een zo groot mogelijke kater te krijgen, terwijl “Wacky”, een grote theeliefhebber, naar plaatsen ging die historische waarde hadden of ging zwemmen, wat een grote passie van hem was. Vanaf de hoogte waarop “Wacky” het vliegtuig had verlaten, was de rivier de Maas een zilveren lint, dat verdween aan de horizon. De wind blies de parachute met “Wacky” snel naar het oosten. Het werd duidelijk dat “Wacky” in de Maas zou landen of er net overheen, maar hij maakte geen beweging om van richting te veranderen door aan de koorden te trekken om zowat wind uit een gedeelte van zijn parachute te halen. Op dat moment was ik niet erg ongerust. Er was weinig wat ik kon doen, alleen zijn geschatte positie doorgeven en dan naar Volkel te vliegen”.

Bill “Wacky” Kalka komt in de Maas terecht. Hij kan blijkbaar nog net zijn handschoenen uitdoen voor hij te water geraakt. Hij komt met zijn parachute en zijn zware pilotenuitrusting noordwest van Grave, tussen Balgoij en Niftrik, ongeveer in het midden van de ijskoude Maas terecht. Terwijl hij zijn eerste hulppakket van hem vandaan gooit zuigt zijn kleding zich vol water en verdwijnt Wacky onder water.      Getuigen die net uit de kerk te Balgoij kwamen zagen Wacky in de Maas terecht komen. De 21 jarige Riet Jansen uit Nijmegen die toevallig op de dijk fietste, onderweg naar haar oom Jan Daanen en tante Bets Looyschelder uit Beneden Leeuwen, die met hun binnenschip liggen afgemeerd in de dode Maasarm bij Niftrik, wachtend op betere tijden, sprong in het water om Bill te redden. Ze probeerde hem aan zijn parachute nog naar boven te trekken wat helaas niet lukte, blijkbaar had Bill Kalka zijn parachute losgekoppeld. Zwaar aangedaan zwom ze terug naar de kant om daar tot de ontdekking te komen dat iemand haar fiets had gestolen (!) Bill is 3 weken na de crash gevonden nabij Niftrik. Bill Kalka heeft een tijdelijk veldgraf gekregen op de dijk bij het Veerhuis te Ravenstein naast een graf van een reeds eerder verdronken geallieerde vlieger (wellicht is dit het graf van Ross William Clarke die op 24 oktober 1944 eveneens met zijn parachute in de Maas terecht kwam en verdronk). De twee graven zijn geadopteerd door de dames Dora, Mien en Mundi Lansdaal uit Ravenstein.

Ook voetballende kinderen in Balgoij zien de parachute van Kalka naar beneden zweven. Ze rennen naar de Maasbanddijk en zien hoe de vlieger onder water verdwijnt. Een van deze kinderen was de toen 12-jarige Frans Haren hij vertelde persoonlijk dit verhaal aan de auteur (G. Tebes) op 17 september 2024 te Balgoij tijdens de 80-jarige herdenking van Market Garden.

Na de oorlog werd de familie Jansen ontvangen op het tijdelijke Raadhuis van Nijmegen tevens het hoofdkwartier van de militaire overheid. (Huize St. Anna aan de Groesbeekseweg) Hier mocht Riet namens de Hoge Commissaris van Nieuw-Zeeland een dankbrief en een nieuwe fiets in ontvangst nemen.

F/Sgt William Arthur Kalka (22) (RNZAF), 415415,  begraven War Cemetery te Uden perceel 6 graf F8.

Zoon van Richard John en Annie Kalka uit Gray Lynn, Auckland City, Nieuw-Zeeland.

De twee veldgraven die door de dames Dora, Mien en Mundi Lansdaal uit Ravenstein met liefde worden verzorgd.
De auteur (rechts) in gesprek met Frans Haren en zijn vrouw uit Balgoij (17-9-2024). Hier verteld Frans het verhaal van de parachute die hij naar beneden zag komen. Later bleek dit Bill Kalka te zijn. Frans is de oudste bewoner van Balgoij (1932)
Onthuling op 21 september 2019 van het monument door Tony Masters Commander of the New Zealand Defence Staff) Ook de dochter van Riet Jansen was aanwezig.(rechts)
Bloemenhulde aan Riet en Bill tijdens de onthulling
De tekstplaat zoals hij later op het monument aan de Maasbandijk te Balgoij onthuld werd.
Riet Peters ontvangt in juni 1945 namens de Hoge Commisaris voor voor Nieuw-Zeeland een nieuwe Engelse Simplex fiets
Krantenartikel met daarin beschreven hoe de laatste puzzelstukjes hebben geleid tot het vinden van Kalka’s vliegtuig.